کد خبر : 31470
تاریخ انتشار : پنجشنبه 17 اسفند 1402 - 17:55

چرا دعایمان مستجاب نمی شود؟!

دو رکن و اصل در توسل به خدا و استجابت دعا

دو رکن و اصل در توسل به خدا و استجابت دعا
حجت الاسلام فقیهی در جلسه این هفته دو رکن و اصل مهم در توسل به خدا و استجابت دعا را بیان نمودند و به تبیین آن پرداختند.

دو رکن و اصل در توسل به خدا و استجابت دعابسم الله الرحمن الرحیم؛ جلسه هفتگی درس اخلاق دفتر مقام معظم رهبری در قم این هفته شب کذشته چهارشنبه ۱۶ اسفندماه ۱۴۰۲ با حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید احمد فقیهی برگزار شد که ایشان در این جلسه به دو اصل و رکن توسل به خدا و استجابت دعا را بیان نمودند و به تبیین آن پرداختند که در ادامه گزیده یادداشت‌هایم از مباحث ایشان در این جلسه را تقدیم شما معارف‌جویان عزیز نموده تا شما نیز از این طریق بهره‌مند از این جلسه شوید.

اولین رکن: جز خدا از کسی کاری ساخته نیست!

اولین رکن و اصل در متوسل‌شدن به خدا و در خانه خدا رفتن این است که انسان باور کند و بفهمد و یقین داشته باشد که خدایا جز تو کسی نیست! تا چشم امیدتان به همه‌جا هست و بیشتر از همه به خودتان مغرور هستید پس توقع دیدن خدا را نداشته باشید و این پرده‌ای جلوی چشم شما است که نمی‌گذارد خدا را ببینید.

فاصله ما تا عرش خدا

از امیرالمؤمنین علیه‌السلام سؤال شد که از اینجایی که ما هستیم تا عرش خدا چقدر مسیر را باید طی کنیم؟ حضرت فرمودند: یک «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» با معرفت است یک «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» که انسان بفهمد که هیچ‌کس جز خدا نیست! این قلب اگر از غیر خدا خالی شود همین قلب عرش خدا است. اما منیت و خودخواهی چشم ما را پر کرده است.

از یکی از بزرگان پرسیدند تا عرش خدا چقدر راه است؟ گفت: یک‌قدم و آن اینکه انسان پایش را روی خودش و منیت خود بگذارد. منیت هر کس هم به یک شکلی است؛ یکی به جوانی، دیگری به قدرت و آن یکی به علمش خود را مشغول کرده و اینها نمی‌گذارد او خدا را ببینید.

اصلاً این شب‌های ماه مبارک رمضان باید در خانه خدا بروید، اما کدام خدا؟! اصلاً چند تا خدا برای خود درست کردید؟!

یک‌وقت در زمان جنگ برخی از دوستان مسجد جمکران رفتند و در برگشت خدمت آیت‌الله بهجت آمدند و عرض کردند: جمکران بودیم! و ایشان گفتند: این هم صد تا دروغ روی دروغ‌های قبلی! عرض کردند: کدام دروغ؟! ایشان گفتند همان تکرار «إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» که در جمکران خواندید!

بفهمید که غیر خدا از کسی کاری ساخته نیست!

پس رکن اول است که انسان بفهمید غیر خدا کسی دیگر در این عالم نیست که به فریاد ما برسد. اصلاً همه هم به خودشان مشغول هستند و اگر کسی هم دلسوز باشد و بیاید کاری از دستش بر نمی‌آید.

یکی از آقایان قبل از انقلاب چند تا پسر داشت و به پسرهایش گفت شما باید پزشک شوید! چون من پیر می‌شوم و حال رفتن به مطب را ندارم و می‌خواهم همین‌جا در منزل مریض شدم شما بیایید و مرا درمان کنید! این پسرها هم رفتند و پزشک متخصص شدند که یکی از آن‌ها پزشک متخصص قلب بود؛ اما وقتی که این فرد مریض شد و نیاز به پزشک داشت به پسرش زنگ زدند که بیایند اما گفتند که پسرش اتاق عمل است و تا چند ساعت طول می‌کشد تا بیرون بیاید و آخر هم این پدر با همین مریضی فوت شد و کاری از دست پسرانش که پزشک شده بودند برنیامد!

پس نباید به کسی جز خدا دل بست! اصلاً چطور می‌خواهید خدای عالم را که در همه‌جا و در هر حالی هست و مهربان و رحیم و غفار و ستار است را رها کند و به دیگران دل ببندید!

خدا را ببینید و با حضور با او خلوت کنید

بعد فرق می‌کند که انسان گاهی در یک حالتی می‌گوید «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» که یک‌قدری غایبانه است؛ یعنی خدایی غیر الله نیست؛ اما یک‌وقت در یک حالی خودش را می‌بیند و در این حالت می‌گوید: «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ» خدایی جز تو نیست. پس اول خدا را ببیند و بعد با خدا خلوت کنید و با حضور با خودش حرف بزند نه غایبانه!

آدم در خانه خدا می‌رود باید خودش باشد و خدا که این خلوت لذت دارد؛ ولی اگر انسان سرگرم صد جا و صد چیز باشد و یک یا الله بگوید زیاد اثر ندارد!

دومین رکن: منیت و خودخواهی مانع دوم استجابت دعا

اما مانع دوم که نمی‌گذارد صدای انسان بالا برود و دعا مستجاب شود آن منیت و کبر و خودخواهی و غرور و عجب و… است که در وجود انسان به انواع مختلف غوغا می‌کند.

بدانید که خودتان به خودتان ظلم کردید!

حضرت یونس (ع) فرمود: «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ؛ خدایی به جز ذات یکتای تو نیست، تو (از شریک و هر عیب و آلایش) پاک و منزهی و من از ستمکاران بودم (که بر نفس خود ستم کردم).» اینجا حضرت می‌گوید من ظالم هستم! این را اگر کسی فهمید صدایش بالا می‌رود؛ ولی اگر این را نفهمد و به دعا و نماز و شب‌زنده‌داری دل ببندید به هیچ کجا نمی‌رسید!

همچنین حضرت آدم و حوا هم وقتی می‌خواستند توبه کنند، گفتند: «رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا؛ خدایا، ما بر خویش ستم کردیم» آن‌ها هم اعتراف کردند که خدایا ما به خودمان ظلم کردیم! اما اکثرا می‌گویند ما که کاری نکردیم و خدا را مقصر می‌دانید و همین مانع اجابت دعای آن‌ها می‌شود!

نفسی که دائم خودش را ملامت می‌کند ارزش دارد نه اینکه دیگران را ملامت کند! حتی حضرت سلمان با آن عظمت گفت: بر خدای کریمی وارد می‌شوم که هیچ‌چیز ندارم!

نقطه حساس و مهم ذکر یونسیه و علت عدم استجابت دعا

نقطه حساس ذکر یونسیه اینجا است که من درک کنم و بفهم «إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ» یعنی من به خودم ظلم کردم نه هیچ‌کس دیگری! خدایا تو که خوبی من بد بودم و بد کردم، اما معمولاً ما برعکس هستیم و طلبکار هم هستیم و می‌گوییم که من که نمازهایم را خوانده‌ام و روزه‌هایم را گرفته‌ام، دعا هم کرده‌ام پس چرا خدا جواب مرا نمی‌دهد و دعایم را مستجاب نمی‌کند؟ چنین فردی همه خوبی‌ها را از ناحیه خودش می‌بیند و هر چه بدی است از ناحیه خدا می‌داند و توقع دارد که دعایش مستجاب هم شود! که این‌طور نیست در صورتی که خودمان به خودمان ظلم کردیم و هر چه بدی است از ناحیه خودمان است!

بدانید گاهی دعاها دیر مستجاب می‌شود

اصلاً گاهی دعاها دیر مستجاب می‌شود و این خودش خیری برای انسان دارد که در دعای افتتاح هم آمده است: «فَإِنْ أَبْطَأَ عَنِّی [عَلَیَ] عَتَبْتُ بِجَهْلِی عَلَیْکَ، وَ لَعَلَّ الَّذِی أَبْطَأَ عَنِّی هُوَ خَیْرٌ لِی لِعِلْمِکَ بِعَاقِبَةِ الْأُمُورِ؛ اگر برآورده شدن حاجتم تأخیر افتاد، از روی نادانی بر تو عتاب ورزیدم شاید به تأخیر افتادن روا شدن حاجتم برایم بهتر باشد» اگر دعای من قدری دیر مستجاب شود با خدا عقاب و خطاب می‌کند که از روی جهالت و نادانی است در صورتی که اگر خدا استجابت را به تاخیر انداخته خیلی بهتر بوده است؛ چون عاقبت آن را خدا می‌داند و من که نمی‌دانم!

متأسفانه وضع ما تغییر کرده و خوبی‌ها را از خود می‌بینیم و ایرادات را از خدا می‌دانیم! یا حرم حضرت معصومه سلام الله علی‌ها می‌رویم و حاجتی داریم خوبی‌ها را از خودمان می‌دانیم و ایرادات را از حضرت می‌دانیم! اصلاً چقدر حرم رفتیم و آمدیم و دعایمان هم مستجاب نشد و طلبکار هم شدیم و حضرت را بد دیدیم! حالا بعضی‌ها که خیلی می‌روند؛ اما یک فردی یک اربعین پیاده‌روی رفته بود و گفت اربعین و پیاده‌روی هم رفتم؛ اما محلی به من نگذاشتند! چنین افرادی چون همه خوبی‌ها را از خودشان می‌بینند این مانع و پرده‌ای جلوی چشم آن‌ها و استجابت دعا شده است که انس با خدا برقرار نمی‌شود.

تا این شرک و کبر و غرور و امثالهم شکسته نشود راه به جایی پیدا نمی‌کنید! اصلاً ابلیس فقط یک مانع راه است؛ اما وقتی به خودمان نگاه می‌کنیم ابلیس‌های خودمان بیشتر است! وقتی خداوند به ابلیس گفت سجده کن، گفت: من! حالا در درون خودمان هم من‌های ابلیسی وجود دارد و حتی زیادتر است.

دو رکن اصلی استجابت دعا

بنابراین گفته شد برای استجابت دعا دو رکن اصلی وجود دارد که رکن اول این است که بفهمید که اصلاً غیر از خدا کسی نیست و هیچ‌کس نیست و فقط اوست که قرآن هم می‌فرماید: «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ؛ اوّل و آخر هستی و پیدا و پنهان وجود همه اوست و او به همه امور عالم داناست.» و رکن دوم این منیت و کبر و غرور است که باعث شده خود را خدایی حساب کردید و این باید شکسته شود. «إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ»

رسیدن به این دو رکن با مطالعه و تحقیق نمی‌شود نیاز به دعا است

پس غیر خدا را نبیند؛ ولی ظلم و شکسته حالی خود را ببینید که وقتی به این دو چیز رسیدید تازه اولین قدم است و اینجا دعا لازم است و گرنه همین‌طور هم نیست که من بگویم حالا دیگر غیر خدا را نمی‌بینم و به خود ظلم کردن را هم می‌بینم. حضرت موسی (ع) که کوه طور آمد نگفت که می‌خواهم خدا را ببینم بلکه فرمود تو خودت را به من نشان بده تا من یک نگاهی بکنم!

بعد از اینکه می‌خواهد بفهمد که غیر خدا نیست و مقلب‌القلوب دست اوست باید از خدا بخواهد که خدا قلب او را ثابت‌قدم بدارد و این قلب متمایل به جاهای دیگر نشود که دعا لازم است و این را هم باید از خدا خواست. پس این دلیل می‌شود که بفهمم که غیر از خدا کسی نیست و این‌طور هم نیست که فکر کند حالا می‌رود یک مطالعه و تحقیقی می‌کند پس همه چیز درست می‌شود!

باید دعا کند بعد کم‌کم یک ذره قلب می‌فهمد و چشم باز می‌شود که هر کاری می‌خواهد بکنید فقط خدا است و این‌طور نیست که دست روی دست بگذارید و این خیلی کار است که خیلی تلاش کنید و دست و پا بزند تا بفهمد و به‌یقین برسد که هیچ‌کس جز خدا نیست و همه درها بسته است! پس در این شبهای ماه رمضان که در پیش رو است از خدا بخواهید که انس و خلوت با خودش را به ما ارزانی بدارد.

شریک‌کردن دیگران در خیرات

برای هدیه خیرات به اموات اگر همه مؤمنین و مومنات را شریک کنیم آیا ثواب کمتری به اموات خود می‌رسد؟

یک عمل خیر اگر یک ثواب داشته باشد اگر یک نفر دیگر را شریک کنیم آن ثواب را نصف نمی‌کنند؛ بلکه آن ثواب را دو برابر می‌کنند، حالا اگر ده نفر را شریک کنید این‌طور نیست آن یک ثواب را بین ده نفر تقسیم کنند؛ بلکه ثواب را ده برابر می‌کنند و اگر یک میلیون را شریک کنید این ثواب به همان مقدار اضافه می‌شود. اصلاً روایت دارد که اگر کسی این‌گونه دعا کند که خدایا همه مؤمنین و مومنات را ببخش خدا به تعداد فرزندان آدم تا روز قیامت برای او حسنه می‌نویسد و درجه او را بالا می‌برد و گناهان او را می‌بخشد. پس هر چه بیشتر افراد را در ثواب آن شریک کنید آن یک ثواب به همان مقدار اضافه می‌شود.

در ماه رمضان چه کنیم تا بیشترین استفاده را ببریم؟

اول استغفار کنید برای اینکه راه برگشت را یاد بگیرید، دوم صلوات است؛ یعنی ارتباط با اولیای الهی که این دو مقدمه است و سومی مناجات با خدا است؛ اصلاً ماه رمضان، ماه مناجات و انس با خدا است و وقتی این سه تا را کنار هم ردیف کردید خیلی خوب محقق می‌شود.

پدیدآورنده:

به کوشش: امیرمحسن سلطان احمدی مروج

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

+ 11 = 16

درس اخلاق زیارت نیابتی درس اخلاق
logo-samandehi
error: حق تألیف را رعایت کنید